Artikelen

Transformatieprocessen

Over transformatie

Het woord transformatie betekent verandering. Een verschijnsel wordt iets anders, het wijzigt zijn vorm, karakter, substantie of betekenis. Iedereen maakt veranderingen mee, ze maken deel uit van de natuur. De seizoenen veranderen van de ene in de andere, de dag wordt nacht en visa versa. Veranderingen maken deel uit van het menselijke leven. Een kind wordt volwassen, de volwassen wordt oud. Iedere geboorte en ieder sterfgeval brengt veranderingen met zich mee, niet enkel voor degene die geboren wordt of sterft, maar ook voor degenen die er bij betrokken zijn. Een ieder leert van de veranderingen in zijn leven, maar dit leidt niet noodzakelijk tot transformatie zoals dit in een esoterische school wordt bedoeld. In de context van een esoterische school betekent transformatie dat een wezenlijke verandering in bewustzijnstoestand plaatsvindt. Inzicht neemt toe, ons energieveld verruimt zich, onze vibratie wordt hoger. Heldere energie dringt door tot aan de kleinste en meest verborgen aspecten van ons wezen.

Kabbalah biedt ons een werkmethode aan die transformatie ondersteunt. Ieder besproken beginsel, analyse met behulp van de levensboom en meditatie-ervaring stimuleert het verkrijgen van inzicht en doet tiferet-kracht toenemen. Wanneer tiferet – ons ware zelf – sterker wordt, dan veranderen we. We maken andere keuzes dan wanneer we met de aardse werkelijkheid of met het ego-bewustzijn, geïdentificeerd zijn.
Diverse elementen spelen een rol in het teweegbrengen van deze omvorming:
De intentie, je kavanah in tiferet:

  • herinner je je ware intentie, je kavanah, en het hogere
  • versterk en zuiver je intentie
  • neem de tijd, geef het proces aandacht, wees geduldig, blijf oefenen
    De relatie malchut-keter
  • werk met je lichaam, het lichaam reageert positief op aandacht
  • besef dat stoffelijke toestanden, die vast en statisch lijken, geestelijk en stromend zijn
  • bewust ademen verfijnt
    Het pad tussen yesod en tiferet
  • wees aandachtig en zonder oordeel
  • niets is onbelangrijk, gewone dingen hebben hun spirituele essentie
  • neem je gewoontes in yesod waar
  • coach yesod om routines aan te nemen die je spirituele werk ondersteunen
  • neem je voorkeur en afkeer waar, keer terug naar het midden, onthecht je
    Wees creatief met het denken
  • verhoog hod, richt je op hogere gedachten, affirmaties, mantra’s, gebeden en invocaties
  • hogere gedachten verhogen de vibratie van je energieveld.
    Stem je af op het grote netzach-ritme
  • besef dat verschijnselen die op zichzelf lijken te staan deel maken van een groter proces
  • leer kennen: cyclische bewegingen, bewegingen van binnen naar buiten en van buiten naar binnen, eb en vloed, bewegingen van hoog naar laag en terug, actie en reactie
    Mediteer op boven en beneden en op de krachten van de zijzuilen
  • leer de belangrijkste polariteiten in je leven kennen
  • tegenstellingen zijn in wezen één, breng ze in jezelf tot integratie
    Bezin je op de betekenis van oorzakelijkheid
  • alles gebeurt voor een reden, onderzoek de oorzaak van de situaties in je leven
  • er zijn oorzaken in de tijd, in jezelf en in de hogere werelden
    Reik uit tot het hogere zelf en tot God
  • plaats jezelf in dienst van het universele lichtwerk
  • versterk je devotie
  • stel je open voor het Oneindige en Eeuwige, het Goddelijke Licht

De sefirah da’at

In de levensboom vertegenwoordigt de onzichtbare sefirah da’at, Ain-Niets. Ze is niet-iets, leegte, stilte, donkerte, oneindige diepte. Ze doet niets. Haar niets-zijn vormt een grens waar zijnstoestanden ophouden te bestaan. Da’at kan dicht zijn en wordt dan beschreven als een gesloten poort, een sluier of een afgrond. Als da’at open is, dan zijn haar symbolen, een open poort, een brug, een trap. Een overgang tussen zijnstoestanden wordt mogelijk gemaakt. Da’at is de tegenpool van yesod, het ego. Het yesodische bewustzijn richt zich op identificatie, op het vasthouden van beelden en ervaringen. Dit is te vergelijken met het paleis waar Boeddha in zijn jeugd woonde. Daar mochten enkel jeugdigheid, gezondheid en schoonheid zichtbaar zijn. Ouderdom, armoede en ziekte werden buiten de muren van het paleis gehouden. Positief of negatief wil het yesodische geloofssysteem vasthouden aan een afgegrensd werkelijkheidsbeeld. Maar vroeg of laat doet da’at het yesodische beeld oplossen. Een verandering dwingt en herwaardering van de eigen zienswijze.

De spirituele training die moedigt het ontvangen van de invloed van da’at aan. In meditatie stel je je open voor de verbinding met het hogere, deze gaat via da’at. Je richt je op het spirituele. Jij zelf maakt de verbinding niet, hij geschiedt van zelf. Iets opent zich. Soms stijg je op naar een fijnere dimensie, je verruimt, je bewustzijn wordt helder en licht. Soms daalt het spirituele op je en in je neer, je ontvangt een fijne invloed die je aardse zelf niet bedenken kan.

Je kunt met da’at niets ‘doen’ en je kunt da’at niet manipuleren. Je kunt wel een houding kweken die het da’at-effect in je leven vergroot: je identificaties opsporen, vertrouwen hebben dat ze kunnen oplossen, je ontvankelijk maken voor de nog onbekende spirituele invloeden.

De transformatie van de ziel

De ziel is de diepste laag van onze psyche. Voor het transformeren van de ziel maken we gebruik van de creativiteit van de drie sefirot die op de Levensboom onze ziel aangeven: tiferet, gevurah en chesed.

Als we op tiferet mediteren, dan richten we ons op zuivere waarheid. We zoeken het niveau op waar we de dingen zien zoals ze werkelijk zijn, zonder buitensporige kritiek of wegmoffelende verzachting. We kunnen de waarheid niet altijd meteen pakken, maar we kunnen wel onze intentie om de waarheid te kennen, verwoorden. We stellen ons open om de waarheid te zien, te horen en te voelen. De volgende uitdrukkingen kunnen op waarheid gerichte meditaties ondersteunen:

  • spreek de waarheid, wees eerlijk en rechtvaardig
  • zoek de waarheid op en de invloed van de hogere dimensie zal je helen
  • de waarheid is in het midden, ze is onpartijdig
  • waarheid en vrede zijn één
  • misstappen worden door oprechtheid ongedaan gemaakt

Als hun kritische kant over-ontwikkeld is, hebben veel mensen last van gevurah. Ze is dan meer onderdrukkend dan opbouwend. Maar gevurah betstaat niet voor niets. Juist gedoseerd, verbonden met de waarheidsintentie van tiferet en de herinnering aan het spirituele zelf, ondersteunt gevurah de zuivering van de ziel. De gevuratische stem verwoordt de zaken zo dat geen twijfel bestaat over het verschil tussen wat goed en niet goed is. In de sfeer van gevurah wordt de weg van terugkeer gekenmerkt door gewetenswroeging, verdriet over gemaakte fouten en tranen van spijt, schuld of schaamte.

Een meditatie die uitgaat van tiferet en gevurah en de ruimte opent voor de hogere dimensie en voor chesed, is de meditatieve biecht, de biecht die in alleenheid voor God wordt uitgesproken. Kom tot stilte en herinner je de hogere dimensie. Visualiseer, voel of bedenk licht, ruimte, stilte, Aanwezigheid. Herinner je je waarheidsintentie. Vervolgens laat je tekortkomingen toe. Uit je schuldgevoel. Zeg bijvoorbeeld: ‘Voor U beken ik mijn fouten’. Hoe meer je je voor gevurah openstelt, hoe meer er zichtbaar wordt. Gevurah wordt een stroom van toegeven. Er wordt gezegd dat degene die zijn fouten tracht te verbergen er niet in zal slagen, maar degene die zijn fouten erkent ontvangt bovenaardse chesed. De Allerhoogste wordt door de waarheid en het spijt vereerd en beantwoordt genadig.

De chesed-kant van het transformeren wordt versterkt door vergeving. Het kunnen vergeven is een mooi vermogen, maar de meeste mensen moeten eerst ontdekken hoe het vergeven werkt. Door bij onszelf te beginnen krijgen we hierin enige vaardigheid en het zal duidelijker worden hoe we ook anderen kunnen vergeven. Bezin je op de gedragingen, communicaties en gedachten uit het verleden waar je spijt van hebt. Onderzoek de negatieve emoties die je hebt gekoesterd , naar onszelf en naar anderen toe. Tracht je beschuldigingen, wrok, boosheid of haat met inzicht en mededogen te verzachten. Observeer wie je was en hoe wat je deed overeenkwam met het bewustzijnsniveau van toen. Het vergeven is een diepe acceptatie van hoe de dingen zijn gegaan. Het straalt mededogen uit naar het onwetende, beperkte en imperfecte zelf dat de fouten heeft begaan. Deze fouten maken deel uit van het leerproces van de ziel, ze hebben bijgedragen aan wie we nu zijn. Door te vergeven transformeren we wat er in het verleden is gebeurt in een kracht die in het nu het goede ondersteunt. We maken de karmische leisteen schoon.

De Spirituele Transformatie

De uitdrukking spirituele transformatie verwijst naar de spiritualiteit als oorzaak van-, als middel en als doel voor het werk van transformatie. Spiritualiteit is de kracht die ons activeert om ons te ontwikkelen, ze is waar we naar toe streven, wat we willen verwerkelijken. Al voordat we haar goed kennen kan ze als werkmiddel worden ingezet. Dan wordt ze, als beeld of als begrip, in een meditatieoefening centraal geplaatst. Er wordt bijvoorbeeld onderwezen: maak jezelf rustig, stil, leeg. De woorden rustig, stil en leeg verwijzen naar de spirituele dimensie. De spirituele dimensie is rustig, stil en leeg omdat de drukte van de lagere geest en van het dagelijkse leven zijn er dan niet. Het spirituele werk van transformatie is gebaseerd op het loslaten van wat niet spiritueel is.

De gerichtheid op het spirituele opent kanalen tussen de lagere en hogere bewustzijnsniveaus, deze maken het mogelijk dat er een wisselwerking tussen deze dimensies plaatsvindt. In contact met de hogere toestand openbaart de spiritualiteit zich als lichtenergie, als inzicht, als oneindige liefde, als vertrouwen. De spirituele invloed maakt wat grof was, subtiel. Hij integreert in het kosmische wat afgescheiden en eenzaam was, en vormt een verbinding met de heiligheid van het bestaan.

De spirituele ontwikkeling wordt door een aantal fasen gekenmerkt:

  • de spirituele dimensie wordt niet ervaren en men is er niet in geïnteresseerd.
  • de spirituele dimensie wordt niet ervaren maar er wordt ernaar verlangd.
  • kavanah, intentie, is aangewakkerd. Er wordt tijd gemaakt voor de spirituele beleving.
  • de spirituele dimensie wordt opgezocht en ervaren, maar karmische krachten, de lading van onafgemaakte zaken, trekken de aandacht terug naar assiah en yetzirah.
  • het spirituele wordt het centrale kompas. De spirituele ervaring wordt regelmatig opgezocht en ervaren. Uitdagingen worden vanuit deze inspiratie aangegaan.
  • iemands besef van wie hij of zij is en zijn of haar levenservaringen worden overwegend spiritueel.

Er worden aan het spirituele bewustzijn allerlei namen gegeven zoals hoger zelf en lichtlichaam. In kabbalah wordt gesproken over de beriatische, de kosmische, en de atzilutische, de goddelijke, dimensies van de mens. Het spirituele is het bovenbewustzijn, de levende realiteit die voorbij de aardse en psychologische identiteit is. In ervaringen van het bovenbewustzijn smelt de persoonlijke identiteit weg. Het spirituele zelf is het transpersoonlijke zelf. Het wordt gekenmerkt door een geïntegreerde en harmonieuze zijnservaring, gecentreerd zijn, weidsheid, een universele visie, wijsheid en gelukzaligheid. Er bestaat nog een ‘ik’ ervaring, maar deze is van een andere orde dan het aardse en psychologische ‘ik’. Het transpersoonlijke zelf heeft een algemene aard, het bestaat in verbondenheid met de kosmische wetten en in overgave tot de Allerhoogste. Het wordt gekenmerkt door spirituele deugden, verheven gemoedstoestanden en positieve inzichten. De filosoof en mysticus Philo beschreef zijn spirituele ervaringen als zuivering, het loslaten van de eigen identiteit, het reizen door de schepping, het harmoniseren met de kosmische wetten, het ervaren van schoonheid, beminnelijkheid en de grootste vreugde. Positieve overtuigingen geven woorden aan de beleving van het hogere zelf en helpen ons om daarop te richten, bijvoorbeeld:

  • mijn hogere zelf heeft de wijsheid om alles te weten
  • de kracht van het goede bestaat in mij
  • ik wordt begeleid, ik ben gezegend
  • geluk en vreugde zijn er

Transformatie door Licht

In de verbinding met het goddelijke, worden heiligheid, de diepste compassie en licht ervaren. De kabbalist Azriel van Gerona geeft aanwijzingen voor een lichtmeditatie.

Dat wat we stevig inprenten in de geest, wordt wezenlijk.

Derhalve, wanneer je je in gebed tot God richt en hem een zegen aanbiedt,
of,
als je wenst dat je kavanah-intentie waarachtig zal zijn,
stel je dan voor dat je licht bent.

Er is licht, overal om je heen, in iedere hoek en aan alle kanten.
Als je naar rechts draait, zul je schitterend licht vinden,
aan je linkerzijde, glans, een stralend licht.
Hier tussen in, hoog bovenaan, het licht van de Shechinah.
Het geheel wordt omringd door het licht van het leven.

Boven alles, een kroon van licht
die de verlangens van het denken bekroont,
de paden van de verbeelding verlicht
en de uitstraling van het visioen verspreidt.

Dit licht is ondoorgrondelijk en oneindig.

Azriel van Gerona1

  1. Azriel van Gerona, Sha’ar ha Kavanah, in Kaplan, A., Meditation and Kabbalah, 1988, p. 118-120